Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) ev sahipliğinde, Türkiye-Suriye JETCO 1. Dönem Toplantısı kapsamında düzenlenen Türkiye-Suriye İş ve Yatırım Forumu, T.C. Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat, Suriye Ekonomi ve Sanayi Bakanı Prof. Dr. Muhammed Nidal eş-Şaar, DEİK Başkanı Nail Olpak, Suriye İş Konseyleri Koordinasyon Konseyi Başkanı Rawad Ramadan, DEİK/Türkiye-Suriye İş Konseyi Başkanı Mahsum Altunkaya, Suriye-Türkiye İş Konseyi Başkanı Hüssam Eddin Tatari ve iki ülke iş dünyası temsilcilerinin katılımlarıyla 7 Nisan 2026 tarihinde İstanbul'da gerçekleşti.
Bakan Bolat: "Geçen yıl yüzde 40 artışla 3,7 milyar dolarlık ticaret gerçekleştirdik"
T.C. Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat Suriye ile dengeli, sürdürülebilir ticaretten yana olduklarını vurgulayarak, "Gerek 2011 öncesindeki Serbest Ticaret Anlaşmamızın canlandırılması gerekse daha ileri seviyede geniş kapsamlı bir ekonomik iş birliği anlaşması yapma konusunda da kardeşlerimize gerekli bilgilendirmeyi yaptık. Şu anda JETCO ile adım adım ilerliyoruz. Diğer taraftan Ortak Gümrük Komitesini kuran anlaşmayı Suriye'de imzalamıştık ve burada bu anlaşma da 26 Mart tarihinde yürürlüğe girdi. Artık gümrük konularında kolaylaşma hızlanma gibi konular Ortak Gümrük Komitesinde iki hükümetin ilgili bakanları arasında konuşularak çözülecek" dedi. Orta Doğu'da komşu ülkeleri yaralayan bir savaş olduğuna dikkat çeken Bolat, bu noktada Türkiye ve Suriye'nin transit ticaretinin hızlanması ve kolaylaşmasının Orta Doğu'ya yönelik tedarik ihtiyaçlarının karşılanması noktasında büyük önem taşıdığını kaydetti. Ulaştırma alanında ilgili bakanların imzaladıkları iki anlaşma ile gerek ikili ticaretteki ulaştırma kolaylıkları gerekse Suriye'den transit geçiş konusunda bir anlaşmanın geçen yıl 28 Haziran'da İstanbul'da imzalandığını hatırlatan Bolat, "Şu anda transit ticaret Suriye üzerinden bütün Orta Doğu'ya ve Körfez'e mümkün hale geldi. Aynı şekilde yine kardeşimiz, dostumuz Suudi Arabistan ile de geçen hafta transit ticaret konusunda şoförlerimiz için vize verilmesi konusunda 10 yıldır olmayan bir konuda büyük bir anlaşma ile ilerleme sağlamış durumdayız. Gelecek hafta çarşamba gününden itibaren Suudi Arabistan üzerinden de transit ticaret başlıyor" şeklinde konuştu. Müteahhitlik konusunda dünyada nam salmış Türk firmalarının Suriye'nin yeniden inşasında görev almaya hazır olduğunu aktaran Bolat, "Onlar da incelemeler yapıyorlar. Suriye, özellikle ülkede birlik ve bütünlüğü sağladıktan ve mali ambargolar kalktıktan sonra güven unsurunu yükseltti, istikrar katsayısını yükseltti. Bundan sonra yatırımlar, inşaat faaliyetleri, müteahhitlik faaliyetleri, sanayi bölgeleri yatırımları hızlanacaktır, buna yürekten inanıyoruz" dedi.
Eş-Şaar: "Suriye ve Türkiye'den kardeşlerimizin iş ortaklığına ev sahibi olabiliriz"
Türk yatırımcıların Suriye'ye rahat ve güvenli bir şekilde girebileceğini belirten Suriye Ekonomi ve Sanayi Bakanı Prof. Dr. Muhammed Nidal eş-Şaar, "Görevimiz, kardeşlerimizin yatırım sorunlarını çözmek. Bizler hazırız. Suriye ve Türkiye'den kardeşlerimizin bu ortaklığına ev sahibi olabiliriz. Türkiye'nin yüzlerce, binlerce yıllık bir tecrübe ve birikiminden istifade ederek ve Suriye'deki yine binlerce yıllık deneyimden istifade ederek bu hayali bir gerçeğe dönüştürmeye hazırız. Türkiye ve Suriye arasındaki ilişki sonradan gelişmiş değil ve siyasi gelişmelerden kaynaklanan bir şey değil. Bu bir kaderdir" dedi. Eş-Şaar, özgürleşme sürecinde Suriye'nin bir fırsat ülkesi olduğunu söylediklerinde binlerce yatırımın ülkeye gelmeye başladığını ifade etti.
Olpak: "Son 15 yılı çok ciddi zorluklar içerisinde geçiren Suriye bugün itibarıyla o zorlukları aşmanın gayretiyle güzel bir yere geliyor"
Geçen yıl mart ayında göreve gelen Suriye hükümetinin bütün bir sistemi yeniden dizayn etmesinin çok kolay olmadığına işaret eden DEİK Başkanı Nail Olpak, "Bize düşenler noktasında DEİK ailesi olarak elimizden geleni yapacağımızı ifade etmek istiyorum. Son 15 yılı çok ciddi zorluklar içerisinde geçiren Suriye bugün itibarıyla o zorlukları aşmanın gayretiyle güzel bir yere geliyor. DEİK/Türkiye-Suriye İş Konseyimiz 2000 yılından beri faaliyet gösteriyor. Bundan sonraki süreçte tüm desteğimizle Suriyeli dostlarımızın yanında olmayı sürdüreceğiz. İş dünyası açısından değerlendirdiğimizde ikili ekonomik ilişkilerimizi ve ticaretimizi daha da geliştirmek için özellikle Orta Doğu'daki dönem sebebiyle daha da farklı hale gelen lojistik, kolaylaştırılması gereken alanlardan bir tanesi. Devamında gümrük işlemleri ile birlikte elbette finansman ve para transferi. Özel sektörün yatırımları bakımından da çifte vergilerin önlenmesi ile yatırımların karşılıklı korunması ve teşviki anlaşması da son derece önemli. Kamu yatırımları da altyapı yatırımları bakımından son derece önemli. Bu bağlamda teknik ve teknolojik olarak çözülemeyecek hiçbir problem yok. Türk iş dünyası adına bunu yeterince ispat ettik. Suriye ile dostlarımızla bunu gerçekten beraberce de yaparız. İki temel unsura da orada ihtiyacımız var. Bunlardan birisi hukuki ve diğer mevzuat altyapısının oluşturulması, ikincisi de finansmanının sağlanması. Biz, Türkiye'yi Batı Avrupa ile Çin arasındaki en büyük yatırım, üretim ve teknoloji üssü olarak ifade ediyoruz. 820 milyar doları aşan bir dış ticaretimiz var. Dolayısıyla daha fazla Suriyeli firmayı bu güzel ülkeye yatırıma davet ediyorum" dedi.
Ramadan: "Resmi kurumların şirketlerle beraber ortaya koyduğu büyük bir çaba görüyoruz"
Suriye İş Konseyleri Koordinasyon Konseyi Başkanı Rawad Ramadan ise Türkiye-Suriye İş ve Yatırım Forumu'nun son derece önemli olduğunu vurgulayarak, etkinliğin iki ülke arasındaki iş birliğini destekleyen nitelikte gerçekleşmekte olduğunu kaydetti. Türkiye-Suriye Ekonomi ve Ticaret Orta Komitesi (JETCO) toplantısının süreci destekleyici nitelikte olduğunu dile getiren Ramadan, "Resmi kurumların şirketlerle beraber ortaya koyduğu büyük bir çabayı görüyoruz. Türkiye ve Suriye arasındaki iş birliği büyük fırsatlar taşıyor. Bugün Suriye bir fırsat niteliğindedir. Türkiye de büyük bir tecrübeye sahip." dedi.
Altunkaya: "Gümrük uygulamalarının iyileştirilmesi, bankacılık entegrasyonunun sağlanması ve ortak ekonomik bölgelerin kurulması büyük önem taşıyor"
Türkiye ile Suriye arasındaki ticari ilişkilerin 2025 yılında ivme kazandığını ve önümüzdeki dönem için ciddi bir gelişim potansiyeli olduğunu vurgulayan DEİK/Türkiye-Suriye İş Konseyi Başkanı Mahsum Altunkaya ise, "2025 yılında Türkiye'nin Suriye'ye ihracatı, 2024 yılına göre önemli bir artış göstererek 3,5 milyar dolara kadar yükselirken, aynı dönemde Suriye'den yapılan ithalat yüzde 46 oranında azalarak 235 milyon dolara geriledi. Böylece iki ülke arasındaki toplam ticaret hacmi 2025 itibarıyla 3,7 milyar dolara kadar ulaştı. Biz de Türkiye‑Suriye İş Konseyi olarak, bu doğrultuda, Suriye'deki yatırım fırsatlarını değerlendirmeyi ve yatırımlarımızı artırmayı kendimize bir hedef olarak belirledik. Türkiye ile Suriye arasındaki ticaret gelişme potansiyeli taşırken, Suriye tarafından uygulanan yüksek gümrük vergileri ve artan lojistik maliyetler ihracatçılarımızın rekabet gücünü ciddi şekilde zayıflatmaktadır. Bu sorunların giderilmesi adına gümrük uygulamalarının iyileştirilmesi, bankacılık entegrasyonunun sağlanması ve ortak ekonomik bölgelerin kurulması büyük önem taşıyor" diye konuştu.
Tatari: "Ekonomik ilişkilerimizi yeniden canlandırmak için süreci hızlandırması için çalışacağız"
Sadece ticari ilişkileri geliştirmeyi değil, her iki ülkenin güçlü yönlerine dayanan, karşılıklı fayda sağlayan ve uzun vadeli stratejik bir ortaklık kurmayı hedeflediklerini ifade eden Suriye-Türkiye İş Konseyi Başkanı Hüssam Eddin Tatari ise, "Ortak çabalarımızın ilk somut adımı Türk kardeşlerimizle birlikte geliştirdiğimiz tekstil iş birliği ve entegrasyon planı. Bu kapsamda yıllık 7 milyar dolarlık bir iş hacmi hedefliyoruz. Aynı zamanda Suriye'de 400 bin, Türkiye'de ise 50 bin istihdam öngörüyoruz. Türk ortaklarımızla birlikte diğer sektörler için de aynı çabayı sarfederek, ekonomik ilişkilerimizi yeniden canlandırmak için süreci hızlandıracak hukuki ve yasal altyapının hızlandırılması için çalışacağız" dedi.
Forumun açış konuşmalarının ardından "Sınırdan Pazara: Suriye'de Lojistik Ağların Yeniden Kurulması", "Finansal Akışın Yeniden Tesisi: Suriye'de Bankacılık ve Ödeme Sistemleri" ve "Yeniden İnşa Hamlesi: Suriye'de Müteahhitlik ve Altyapı Projeleri" başlıklarındaki üç panelde ise iki ülke iş dünyası temsilcileri tarafından, Türkiye-Suriye ekseninde ekonomi ve ticaretin geleceğine ilişkin odak sektörler bazlı ana fırsatlar ele alındı.
Forum sponsorları, Altunkaya İnşaat, Özeller Group, Acarsan Holding, Kadooğlu Yağ ve Mahmood Coffee oldu.
