Türkiye-Çin Yeşil Kalkınma İş Forumu, iki ülkenin üst düzey kamu ve iş dünyası temsilcilerini İstanbul'da bir araya getirdi. Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) ve Çin Uluslararası Ticareti Geliştirme Konseyi (CCPIT) iş birliği ile düzenlenen Türkiye-Çin Yeşil Kalkınma İş Forumu, Türkiye Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Çin Halk Cumhuriyeti Devlet Başkan Yardımcısı Han Zheng, T.C. Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat, T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, DEİK Başkanı Nail Olpak, Çin Enerji Tasarrufu ve Çevre Koruma Grubu Başkanı (CECEP) Liao Jiasheng, Çin Uluslararası Ticareti Geliştirme Konseyi (CCPIT) Başkanı Ren Hongbin ve iki ülke iş insanlarının katılımlarıyla 9 Kasım 2026 tarihinde İstanbul'da gerçekleştirildi. Forumda yeşil enerji, düşük karbonlu sanayi, teknoloji yatırımları ve Orta Koridor başta olmak üzere Türkiye-Çin ekonomik ilişkilerinin geliştirilmesine yönelik iş birliği fırsatları ele alındı.
Türkiye Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Türkiye ile Çin arasındaki ekonomik ilişkilerin daha dengeli, sürdürülebilir ve üretim odaklı bir zeminde geliştirilmesini hedeflediklerini söyledi. 2025 yılında yaklaşık 53 milyar dolara ulaşan ticaret hacminin daha dengeli bir yapıya kavuşması için Türkiye'nin Çin pazarındaki payının artırılmasına ve ihracatımızın yüksek katma değerli ürünlerle çeşitlendirilmesine önem verdiklerini aktaran Yılmaz, "Türkiye ile Çin Halk Cumhuriyeti arasında diplomatik ilişkilerin kuruluşunun 55. yıl dönümünü idrak ediyoruz. Çin Halk Cumhuriyeti Devlet Başkan Yardımcısı Han Zheng'in bu önemli süreçte ülkemizi ziyaret etmesini de Türkiye ile Çin arasında yeşil kalkınma alanındaki iş birliğinin geliştirilmesi bakımından değerli buluyoruz. Türk ve Çinli şirketlerin yalnızca ticaret yapan değil, birlikte üreten, teknoloji geliştiren ve uluslararası pazarlarda ortak projeler gerçekleştiren iş ortaklarına dönüşmelerini hedefliyoruz. Yeşil kalkınma, ülkelerimiz arasında yeni ortaklıklar kurulması açısından büyük bir potansiyel taşıyor. Yenilenebilir enerji, enerji depolama sistemleri, elektrikli araçlar, batarya teknolojileri ve çevre dostu üretim alanlarında iş birliğimizi ilerletmek istiyoruz. Çinli şirketlerin ülkemizde üretim kapasitesini artıran, istihdam oluşturan, teknoloji ve bilgi birikiminin paylaşılmasını sağlayan yatırımlarını memnuniyetle karşılıyoruz. Türk ve Çinli şirketlerin birlikte üreten, teknoloji geliştiren ve üçüncü ülke pazarlarında ortak projeler gerçekleştiren iş ortaklarına dönüşmelerini hedefliyoruz. 2053 net sıfır emisyon hedefimiz doğrultusunda yeşil dönüşümü kalkınma politikalarımızın temel unsurlarından biri olarak ele alıyoruz. COP31'e ev sahipliğimizin de uluslararası iş birliğini güçlendirmesini, finansman ve teknoloji alanlarında somut ilerlemeler sağlamasını amaçlıyoruz. Türkiye-Çin Yeşil Kalkınma İş Forumu'ndan beklentimiz, görüşmelerin somut yatırım kararlarına, yeni iş ortaklıklarına ve uzun vadeli projelere dönüşmesidir" dedi.
Han: "Çin-Türkiye ilişkilerini geliştirmek için Türkiye ile çalışmaya hazırız"
Çin Halk Cumhuriyeti Devlet Başkan Yardımcısı Han Zheng, "Türkiye, Çin'in Batı Asya bölgesindeki önemli ekonomik ve ticari ortaklarından biri olmasının yanı sıra Kuşak ve Yol Girişiminin de önemli iş birliği ortaklarından biridir. Çin, iki ülke liderleri arasında varılan mutabakatları kapsamlı şekilde hayata geçirmek, farklı alanlardaki somut iş birliğini derinleştirmek ve Çin-Türkiye ilişkilerinin gelişimini ilerletmek amacıyla Türkiye ile çalışmaya hazırdır. Türkiye'nin 2053 net sıfır emisyon hedefini açıklamasını takdirle karşılıyoruz. Türkiye ile karşılıklı fikir ve deneyim paylaşımını güçlendirmeye, kaynakların verimli kullanıldığı, çevrenin korunduğu, yeşil ve düşük karbonlu sürdürülebilir kalkınma yolunda birlikte ilerlemeye hazırız. Çin, dünyanın en kapsamlı yeni enerji sanayisi değer zincirine sahiptir. Güneş enerjisi, rüzgâr enerjisi ve enerji depolama gibi sektörlerde olgunlaşmış teknolojilere ve güçlü tedarik altyapısına sahiptir. Bu alanlar, Türkiye'nin enerji dönüşümüne yönelik ihtiyaçlarıyla büyük ölçüde örtüşmektedir. İki ülke şirketlerini sanayi ve teknoloji iş birliğini derinleştirmeye ve yerel üretimi geliştirmeye teşvik ediyor ve destekliyoruz. Daha fazla nitelikli yeşil projenin hayata geçirilmesine katkı sağlayarak Türkiye'nin yeni enerji sektöründeki rekabet gücünü artırmayı ve daha yüksek seviyede karşılıklı kazanç sağlayan bir iş birliğine ulaşmayı hedefliyoruz. Türkiye'nin COP31 Dönem Başkanlığı kapsamında küresel iklim yönetişiminin ilerletilmesine yaptığı önemli katkıları takdirle karşılıyoruz. Çin, COP31'in olumlu sonuçlar elde etmesini sağlamak amacıyla Türkiye ile çalışmaya hazırdır" dedi.
Bolat: "Türkiye-Çin ilişkilerini sürdürülebilir bir ortaklığa dönüştürmeyi hedefliyoruz"
T.C. Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat, Doğu ile Batı'yı, Asya ile Avrupa'yı binlerce yıldır birbirine bağlayan kadim İpek Yolu'nun iki ucundaki stratejik iki ülkenin temsilcilerini, Türk ve Çin iş dünyasını bir arada görmekten memnun olduklarını söyledi. Dünya ekonomisinin, küresel ticaret rotalarının ve üretim paradigmalarının yapısal bir dönüşümden geçtiğini aktaran Bolat, "Bu dönüşümün iki ana belirleyicisi var: birincisi tedarik zincirlerinin yeniden yapılandırılması, ikincisi ise hiç şüphesiz ‘yeşil dönüşüm' ve sürdürülebilirliktir. Türkiye ve Çin Halk Cumhuriyeti arasındaki ilişkiler, sadece geleneksel bir alım satım ilişkisi olmanın çok ötesine geçmelidir. İlişkilerimizi, karşılıklı yatırımlar, teknolojik iş birliği ve katma değerli üretim temelinde daha dengeli ve sürdürülebilir bir ortaklığa dönüştürmeyi hedefliyoruz. Bu çerçevede, yenilenebilir enerji, enerji depolama, elektrikli mobilite, enerji verimliliği, döngüsel ekonomi ve düşük karbonlu sanayi teknolojilerini iş birliğimizi daha da derinleştirebileceğimiz öncelikli alanlar olarak görüyoruz. Biz, Çin'in sahip olduğu teknolojik ve finansal gücü ile Türkiye'nin stratejik üretim kapasitesinin birleşmesinden muazzam bir sinerji doğacağını biliyoruz. Bu kapsamda, Çinli firmaların İstanbul Finans Merkezinde yer almalarını ve Türkiye'yi bölgesel operasyonları için bir merkez olarak değerlendirmelerini arzu ediyoruz. Türk ve Çinli finans kuruluşlarının, yeşil tahviller ve sürdürülebilir fonlar aracılığıyla reel sektöre daha fazla kaynak aktarmasını teşvik ediyoruz. COP31'de önceliklerimiz arasında düşük karbonlu sanayi yatırımlarının hızlandırılması, temiz teknolojilerin yaygınlaştırılması, sürdürülebilir tedarik zincirlerinin geliştirilmesi ve yeşil finansmana erişimin iyileştirilmesi yer almaktadır" dedi.
Kacır: "Çinli dostlarımızla yüksek teknoloji ve katma değer odaklı projeleri hayata geçirmeye hazırız"
T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Türkiye'nin güçlü üretim altyapısı, gelişmiş teknoloji kapasitesi ve stratejik konumuyla Çinli yatırımcılar için önemli fırsatlar sunduğunu belirtti. Türkiye'nin Avrupa'nın en önemli üretim ve ihracat merkezlerinden biri olduğunu vurgulayan Kacır, "Sanayi katma değeri 41 milyar dolardan 259 milyar dolara yükseldi, Ar-Ge harcamaları ise 2000'li yıllardan bu yana 25 kat arttı. HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programıyla ileri teknoloji üretimini artıracak yatırımlara nitelikli destekler sağlıyoruz. 2030 yılına dek 30 milyar dolar destek sunarak batarya, elektrikli araç, güneş hücresi, rüzgâr türbinleri, çip, savunma teknolojileri, veri merkezleri, yapay zekâ, endüstriyel robotik üretimi gibi alanlara ve büyük ölçekli Ar-Ge merkezi kurulumuna yönelik program çağrılarımız, Türkiye'yi küresel inovasyon liginde daha üst sıralara taşıyacak" dedi. Türkiye'nin yeşil dönüşümü rekabet gücünü artıran bir kalkınma hamlesi olarak ele aldığını kaydeden Kacır, imalat sanayisinin sürdürülebilirlik odaklı dönüşümünü hızlandırmak üzere Yeşil Dönüşüm Programı'nın hayata geçirildiğini söyledi. Dünya Bankası ile yürütülen projeler kapsamında sanayicilere, KOBİ'lere ve yeşil teknoloji girişimlerine 1 milyar doların üzerinde finansman sağlandığını belirten Kacır, Türkiye Sanayi Karbonsuzlaştırma Yatırım Platformu ile 2030'a kadar 5 milyar avroluk uluslararası finansman sağlanmasının hedeflendiğini aktardı. COP31 ev sahipliğinin yeşil dönüşüm hedeflerini yeni somut yatırımlara dönüştürmek ve bu alandaki uluslararası iş birliklerini güçlendirmek adına önemli fırsatlar sunacağını belirten Kacır, Türkiye'nin Orta Koridor üzerindeki stratejik konumuna ve yatırımcılara sunduğu avantajlara dikkat çekti. Çin ile yeni enerjili araçlar ve mobilite teknolojileri, batarya, güneş enerjisi ve biyoekonomi alanlarında iş birliğinin güçlendirilebileceğini ifade eden Kacır, "Çinli dostlarımızla, yüksek teknoloji ve katma değer odaklı projeleri hayata geçirmeye hazırız" dedi.
Olpak: "Yeşil dönüşüm, sabır, vizyon ve güvenilir ortaklıklar isteyen bir yolculuk"
DEİK Başkanı Nail Olpak, yeşil dönüşüm ve kalkınmanın kısa vadeli bir süreç olmadığını, sabır, vizyon ve güvenilir ortaklıklar gerektirdiğini ifade etti. Belirsizliğin arttığı günümüz dünyasında rekabet ve iş birliği anlayışının da değiştiğini belirten Olpak, "güven rekabeti ve güven iş birliği" kavramlarının önem kazandığını söyledi. Çin'in yeşil teknolojilerdeki küresel konumu ile Türkiye'nin Avrupa'ya yakınlığı ve Gümrük Birliği avantajını bir araya getirmenin önemli fırsatlar sunduğunu vurgulayan Olpak, "Çin, yeşil teknolojide dünya lideri, Türkiye de Avrupa'ya yakınlığı ve Gümrük Birliğiyle, bu teknolojilerin üretim ve ihracat üssü olabilecek ülke. Bu iki altyapıyı, birbirini tamamlayan değerler olarak kullanmalıyız" dedi. Türkiye ile Çin arasındaki ikili dış ticaretin daha dengeli hâle gelmesinin sürdürülebilirlik açısından önem taşıdığına dikkat çeken Olpak, Çin'in Türkiye'ye yüksek teknolojide yapacağı yatırımların ve İstanbul Finans Merkezindeki firmalara sunulan teşviklerin bu dengeye katkı sağlayabilecek alanlar olduğunu belirtti. Kuşak ve Yol Girişimi ile Orta Koridor'un iki ülke açısından önemine değinen Olpak, Türkiye'nin koridorun geri dönüşünde konteynerlerin içinin doldurulmasında da rol almak istediğini ifade etti.
Ren: "Yeşil kalkınma, Çin–Türkiye iş birliğinin en güçlü potansiyel alanlarından biri"
Çin Uluslararası Ticareti Geliştirme Konseyi (CCPIT) Başkanı Ren Hongbin, yeşil kalkınmanın iki ülke arasındaki ekonomik ve ticari iş birliğinde en yüksek potansiyele sahip alanlardan biri olduğunu belirterek, "Çin ve Türkiye'nin temiz enerji, yeşil tarım ve yeşil finans alanlarındaki iş birliği giderek genişliyor. Şirketlerimiz, rüzgâr enerjisi, enerji depolama ve yeni malzemeler gibi alanlarda ortak projeler geliştiriyor. CCPIT olarak iki ülke arasında köprü görevi üstlenerek yeşil ticaretin potansiyelini somut kazanımlara dönüştürmeyi, karşılıklı yatırımları artırmayı ve şirketlerimizin birbirini tamamlayan güçlü yönlerini ortak başarılara taşımayı hedefliyoruz. Türk şirketlerini ve kurumlarını, önümüzdeki yıl haziran ayında Pekin'de düzenlenecek Beşinci Çin Uluslararası Tedarik Zinciri Fuarı'na katılmaya ve yeşil bir geleceği birlikte inşa etmeye davet ediyoruz" dedi.
Mıstaçoğlu: "Türkiye-Çin Teknoloji ve İnovasyon Merkezini hayata geçirmeyi hedefliyoruz"
DEİK/Türkiye-Çin İş Konseyi Başkanı Aydın Mıstaçoğlu, Türkiye ve Çin arasındaki ekonomik ilişkilerin potansiyelini somut projelere, karşılıklı yatırımlara ve uzun vadeli ortaklıklara dönüştürmenin öncelikleri olduğunu ifade etti. İki ülke arasındaki iş birliğini yeşil kalkınma odağında ilerletmek istediklerini belirten Mıstaçoğlu, yenilenebilir enerji, enerji depolama, elektrikli mobilite ve düşük karbonlu sanayi başta olmak üzere pek çok alanda ortak projeler geliştirebileceklerini söyledi. CCPIT desteğiyle Türkiye-Çin Teknoloji ve İnovasyon Merkezini hayata geçirmeyi hedeflediklerini kaydeden Mıstaçoğlu, merkezin teknoloji paylaşımı, ortak Ar-Ge ve yatırım iş birlikleri için kalıcı bir platform oluşturmasını amaçladıklarını belirtti. Mıstaçoğlu ayrıca, 4. Türkiye-Çin İş Konferansı'nın 2027 yılının ilk yarısında CCPIT ev sahipliğinde Pekin'de gerçekleştirilmesi konusunda CCPIT Başkanı Ren Hongbin ile mutabakata vardıklarını açıkladı.
Çin Enerji Tasarrufu ve Çevre Koruma Grubu Başkanı (CECEP) Liao Jiasheng, "Türkiye, yeşil ve düşük karbonlu kalkınma alanında önemli bir iş birliği ortağımız ve öncelikli hedef pazarlarımızdan biridir. Çin'in yeşil kalkınma yaklaşımı, Türkiye'nin enerji dönüşümü ve yeşil refah hedefleriyle güçlü bir uyum içindedir. Atıkların geri kazanımı, atık su arıtımı, temiz enerji ve yapay zekâ destekli yeşil teknolojilerde ortak çalışmalarımızı geliştirmek istiyoruz. Orta Koridor'un sunduğu imkânları daha etkin değerlendirerek ve şirketlerimiz arasında kalıcı iş birliği platformları oluşturarak iki ülkenin stratejik mutabakatını somut projelere dönüştürebiliriz" dedi.
Açış konuşmalarının ardından forumda "Yeşil Enerji ve Düşük Karbonlu Sanayi Zincirleri: Türkiye ve Çin için Geleceğe Yönelik Bir Büyüme Merkezi Oluşturulması" ve "Orta Koridor ve Merkez Ekonomisi: Ticaret Dengesinin Geliştirilmesi ve Sanayide Dönüşümün Teşvik Edilmesi" panelleri gerçekleştirildi.
Forum sponsorları Mıstaçoğlu Holding, TFI, CLK Worldwide ve IFAT Eurasia oldu.
